Ο ελιγμός στο Βίτσι
Υστερα από 70, σχεδόν μέρες, συνεχών και αδιάκοπων μαχών στη Βόρεια Πίνδο και κάτω από τον αρνητικό συσχετισμό δυνάμεων, ο ΔΣΕ υποχρεώθηκε σε υποχώρηση η οποία και έγινε συντεταγμένα με τον περίφημο ελιγμό των δυνάμεών του στο χώρο του Βίτσι, τη νύχτα 20 προς 21 Αυγούστου του 1948. Ο ελιγμός πραγματοποιήθηκε με τη δημιουργία ρήγματος στο μέτωπο του αντιπάλου στην Αλεβίτσα. Η ενέργεια του ρήγματος στέφθηκε με επιτυχία και ο ελιγμός ολοκληρώθηκε πλήρως το βράδυ της 21ης Αυγούστου με το πέρασμα στην περιοχή του Βίτσι και των τελευταίων δυνάμεων του ΔΣΕ που είχαν μείνει στα μετόπισθεν για να καλύψουν την υποχώρηση.
Ο ελιγμός στο Βίτσι έφερε παραζάλη στους αντιπάλους του ΔΣΕ και γράφτηκαν γι’ αυτόν διάφορα παραμύθια στη μετεμφυλιακή περίοδο.
Τέτοιες μέρες το 1948 γράφεται στα βουνά της Μακεδονίας μία από τος πιο λαμπρές και παράξενες σελίδες της παγκόσμιας στρατιωτικής ιστορίας.
Ενας ελαφρά οπλισμένος και με μηδενική δυνατότητα ανεφοδιασμού στρατός, ο ΔΣΕ βρίσκεται περικυκλωμένος από οχταπλάσιες περίπου μοναρχοφασιστικές δυνάμεις, άρτια εξοπλισμένες που διαθέτουν βαρύ πυροβολικό, άρματα μάχης και αεροπορία (ο πολλαπλασιαστής δύναμης είναι δηλαδή τουλάχιστον πάνω από 1/20 για τον στρατό της Φρειδερίκης).
Τέτοιες μέρες λοιπόν, αυτός ο περίεργος (το ¼ των μαχητών πρώτης γράμμης του περίπου ήταν γυναίκες) και εκπληχτικός στρατός που ονομάζεται ΔΣΕ, όχι μόνο καταφέρνει να ξεφύγει με μηδενικές ανθρώπινες και υλικές απώλειες από τον ατσάλινο κλοιό που τον περιβάλει, αλλά μόλις 20 ημέρες αργότερα αντεπιτίθεται και διαλύει κυριολεκτικά όλο το εχθρικό μέτωπο, προκαλώντας πανικό στους καλοταϊσμένους και υπερεξοπλισμένους αντιπάλους του.
