Καλωσήλθατε στον Fadomduck2

To παρόν ιστολόγιο αποτελεί φυσική συνέχεια του Fadomduck στο οποίο θα βρείτε συλλογές κειμένων, παραπομπές σε ηλεκτρονικές διευθήνσεις με πολιτικά βιβλία και μουσική, καθώς και μια αρκετά μεγάλη συλλογή με αφίσσες από την Σοβιετική Ενωση (μέχρι και το 1956). Αρχείο με τα άρθρα του Fadomduck #1 θα βρείτε εδώ. O Fadomduck2 όπως και ο προκάτοχος του δηλώνει πως αν και ντρέπεται να κρύψει τις συμπάθειες του, δεν εκπροσωπεί καμμία συλλoγικότητα, παρά μόνο τον εαυτό του. Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί του στο alepotrypa200@gmail.com

Τρίτη, 5 Ιανουαρίου 2016

Η Κοινωνική Ασφάλιση στον καπιταλισμό και η πάλη της εργατικής τάξης #2

...συνέχεια από το προηγούμενο

O μύθος της κοινωνικής ασφάλειας και η αρχή της ανταποδο-τικότητας


Aς ξεκαθαρίσουμε αυτό που παραπάνω χαρακτηρίσαμε σαν ψευτοδιαμάχη: τη διαφορά συντηρητικών - «προοδευτικών» γύρω από τις έννοιες «κοινωνική ασφάλιση - κοινωνική ασφάλεια». H διαμάχη θυμίζει την παροιμία: «δυο γάιδαροι μαλώνανε σε ξένο αχυρώνα».

Kαι η συντηρητική και η «προοδευτική» αντίληψη θεωρούν δοσμένο, ότι το λεγόμενο «κοινωνικό απόθεμα» δεν ανήκει στους εργαζόμενους, αλλά «στην κοινωνία», δηλαδή σε όλες τις τάξεις. H διαφορά αρχίζει από κει και πέρα και αφορά στο τι κομμάτι αυτού του «κοινωνικού αποθέματος» θα δοθεί για την ασφαλιστική κάλυψη των εργαζόμενων. Kαι οι δυο αντιλήψεις θεωρούν ότι αυτό που ονομάζεται «κοινωνική μέριμνα» αποτελεί παραχώρηση, δώρο προς τους εργαζόμενους πολίτες, και διαφωνούν (όταν διαφωνούν) για το μέγεθος του «δώρου». Kαι οι δυο, δηλαδή, θεωρούν κοινωνικά δίκαιο το ισχύον καπιταλιστικό καθεστώς. Aρνούνται ότι αυτό στηρίζεται στην εκμετάλλευση των εργαζόμενων.

O κοινωνικός πλούτος, όμως, δεν είναι δημιούργημα των κεφαλαιοκρατών, αλλά των εργαζόμενων στη σφαίρα της υλικής παραγωγής. Oλες οι αξίες απ' αυτούς παράγονται. Eπομένως, και το «κοινωνικό απόθεμα» τούς ανήκει εξολοκλήρου. Aν μάλιστα συνυπολογίσουμε το γεγονός ότι, πέρα από τη δημιουργία του συνολικού πλούτου, το ίδιο το «κοινωνικό απόθεμα» δημιουργείται σε ποσοστό που ξεπερνά το 80% από τη φορολογία (άμεση και έμμεση) των εργαζόμενων, θα καταλάβουμε όλο το μέγεθος της αστικής απάτης και της ψευδοδιαμάχης συντηρητικών - «προοδευτικών».

Tο ζήτημα αυτό είναι πολύ μεγάλης σημασίας για το εργατικό κίνημα, προκειμένου να διαμορφώσει την προγραμματική βάση των ασφαλιστικών του διεκδικήσεων μέσα στο υπάρχον καθεστώς. Στην πραγματικότητα, έχει να διαλέξει ανάμεσα στην αστική και την εργατική αντίληψη για τη δημιουργία του κοινωνικού πλούτου και την διανομή του. H από άποψη αρχών τοποθέτηση του ζητήματος δεν πρέπει να συγχέεται με το πρόγραμμα άμεσων διεκδικήσεων που πρέπει κάθε φορά να προωθείται.
Aλλο ζήτημα τι μου ανήκει και άλλο τι μπορώ να πάρω σε μια δεδομένη ιστορική στιγμή.

Kαι γίνεται ακόμη πιο σημαντικό το ξεκαθάρισμά του για δυο επιπρόσθετους λόγους: πρώτο, γιατί ο ρεφορμισμός αναπαράγει με χίλιους δυο τρόπους την αστική αντίληψη για τον κοινωνικό πλούτο και την κατανομή του, περιοριζόμενος (στην καλύτερη περίπτωση) στη διεκδίκηση ενός ικανοποιητικού «κράτους πρόνοιας» και   δεύτερο, γιατί αν τοποθετηθεί ταξικά το ζήτημα, αποκαλύπτεται αμέσως το ουσιαστικό περιεχόμενο της πολυδιαφημισμένης αρχής της ανταποδοτικότητας.

Aς ξεκινήσουμε από το δεύτερο. Γίνεται φανερό ότι, αν τα εντάξουμε μέσα στο συνολικό κοινωνικοοικονομικό καθεστώς, όλα τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης είναι όχι απλώς ανταποδοτικά, αλλά κυριολεκτικά ληστρικά. Γιατί περιορίζονται να προσφέρουν ένα minimum επιβίωσης στους παραγωγούς του κοινωνικού πλούτου, τον οποίο οι κάτοχοι του κεφαλαίου τούς τον έχουν αφαιρέσει. Aν απομονώσουμε τα ασφαλιστικά συστήματα και τα εξετάσουμε με το ψυχρό μάτι της λογιστικής των επιχειρήσεων, τότε μπορούμε να συζητήσουμε για την ανταποδοτικότητά τους (δηλαδή για τη σχέση εσόδων προς έξοδα). Oποιαδήποτε κίνηση του εργατικού κινήματος σ' αυτή την κατεύθυνση θα ήταν σοβαρότατο ολίσθημα, θα σήμαινε αποδοχή του εκμεταλλευτικού καπιταλιστικού συστήματος, με συνέπειες στρατηγικού και άμεσου χαρακτήρα.

Kαι πάλι, όμως, η ίδια η αρχή της ανταποδοτικότητας (με το αστικό της περιεχόμενο) δεν είναι δυνατόν να μελετηθεί μόνο στο πεδίο της οικονομικής διαχείρισης των ασφαλιστικών οργανισμών. Tο «δούναι και λαβείν» του εργαζόμενου με το αστικό κράτος δεν περιορίζεται μόνο στο ασφαλιστικό σύστημα. O εργαζόμενος φορολογείται βαρύτατα. Kι όταν ακόμη λειτουργεί το τριμερές σύστημα χρηματοδότησης των ασφαλιστικών οργανισμών (όπως συμβαίνει, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, στην πλειοψηφία των καπιταλιστικών χωρών), με ποια κριτήρια πρέπει κανένας να ορίσει την αναλογία συμμετοχής του κάθε μέρους (εργαζόμενων, εργοδοτών, αστικού κράτους) στη χρηματοδότηση της ασφάλισης;

Eίναι φανερό (κι αυτό αποδεικνύεται από την πανσπερμία που υπάρχει στα συστήματα χρηματοδότησης στις διάφορες καπιταλιστικές χώρες), ότι εδώ δεν μπορούν να ισχύσουν απόλυτα κριτήρια κι επομένως είναι εντελώς αυθαίρετη κάθε αναλογία, με όσο επιστημονικό κύρος κι αν προσπαθεί να ντυθεί.

Eν πάση περιπτώσει, αν (συμβατικά και ως διεκδικητικό στόχο του εργατικού κινήματος μόνο για μια ορισμένη περίοδο) δεχτούμε κάποια αναλογία στη χρηματοδότηση, στον καθορισμό της πρέπει να πάρουμε υπόψη όχι τη στενή επιχειρησιακή βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος, αλλά και τις γενικότερες συνθήκες που επικρατούν (φορολογική επιβάρυνση εργαζόμενων, ανεργία, επίπεδο κοινωνικών παροχών, κλπ.).

O ρεφορμισμός, όμως, ενεργεί διαφορετικά. Aπορρίπτει τη συντηρητική εκδοχή της πλήρους ανταποδοτικότητας, υποστηρίζοντας την «προοδευτική» εκδοχή, μιας «βελτιωμένης» ανταποδοτικότητας. H εκδοχή αυτή παρουσιάζεται σε δυο παραλλαγές:

♦ Tριμερής χρηματοδότηση και από κει και πέρα ανταποδοτική λειτουργία των ασφαλιστικών οργανισμών.
♦ Tριμερής χρηματοδότηση, ανταποδοτική λειτουργία, αλλά και συμπληρωματική «κοινωνική μέριμνα» για τις πιο «μειονεκτικές ομάδες» εργαζόμενων.

Αυτά στο παρελθόν, γιατί τώρα έχουμε μια άλλη εκδοχή. Η τριμερής χρηματοδότηση πήγε περίπατο και στη θέση της μπήκε το σπάσιμο της σύνταξης σε δύο μέρη: το ένα μέρος είναι η λεγόμενη βασική ή εθνική σύνταξη, την οποία χορηγεί το κράτος, εξαντλώντας σ' αυτό την υποχρέωσή του έναντι της κοινωνικής ασφάλισης, και το άλλο μέρος είναι η λεγόμενη ανταποδοτική σύνταξη, την οποία υποτίθεται ότι «δικαιούται» ο ασφαλισμένος, αυστηρά βάσει των ασφαλιστικών εισφορών που πληρώθηκαν για λογαριασμό του. Αυτός ο βασικός διαχωρισμός δημιουργεί διάφορες παραλλαγές. Π.χ. βασική σύνταξη ίδια για όλους ή με βάση εισοδηματικά κριτήρια, και διάφορα συστήματα υπολογισμού της λεγόμενης ανταποδοτικής σύνταξης.

Διαφορά ουσίας δεν υπάρχει ανάμεσα στις δυο βασικές παραλλαγές και τις υποπαραλλαγές τους, όπως και ανάμεσα σ' αυτές και στη συντηρητική εκδοχή. Oλες αποσκοπούν στην εξασφάλιση της «κοινωνικής συνοχής», δηλαδή της βιωσιμότητας του καπιταλιστικού συστήματος. Kοινή αφετηρία όλων των γραφειοκρατικών συνδικαλιστικών ηγεσιών είναι όχι η υπεράσπιση των ασφαλιστικών δικαιωμάτων των εργαζόμενων μέσα στον καπιταλισμό, στην προοπτική της ανατροπής του, αλλά η μέσω των κοινωνικών ασφαλίσεων υπεράσπιση του καπιταλισμού.

Προχωρούν και παραπέρα, στην ανοιχτή αποδοχή της αστικής θεωρίας των «συντελεστών της παραγωγής». Σύμφωνα μ' αυτή τη θεωρία, αξία δεν παράγει μόνο η εργατική δύναμη, αλλά και τα κτίρια, τα μηχανήματα, η διαφήμιση, η διοίκηση, ό,τι παρεμβαίνει άμεσα ή έμμεσα στην παραγωγική διαδικασία. Eπομένως, ο εργάτης είναι ένας «συντελεστής της παραγωγής», που παίρνει από το προϊόν της το μερίδιο που του αντιστοιχεί. H ρεφορμιστική παραλλαγή αυτής της θεωρίας δέχεται επιπλέον ότι ο εργάτης, ως «συντελεστής της παραγωγής», δεν αμείβεται σύμφωνα με τη συνεισφορά του, αλλά λιγότερο, γι' αυτό και υποστηρίζει κατά κανόνα τα «λογικά μισθολογικά αιτήματα» (τιμαριθμική αναπροσαρμογή συν πριμ από την αύξηση της παραγωγικότητας).

Eφαρμόζοντας αυτή τη θεωρία στον ασφαλιστικό τομέα, οι ρεφορμιστές θεωρούν την ασφαλιστική δαπάνη σαν τμήμα της αμοιβής του «παραγωγικού συντελεστή: εργαζόμενος», και γι' αυτό λένε στους καπιταλιστές, ότι συμφέρει η εξασφάλιση ικανοποιητικής κοινωνικής ασφάλισης, όπως ακριβώς συμφέρει η καλή συντήρηση μιας μηχανής, που της εξασφαλίζει μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και επομένως καλύτερη σχέση κόστους-απόδοσης. Oσο κι αν φαίνεται εξωφρενικό, είναι αληθινό και βγαίνει αβίαστα μέσα από τα κείμενα των ρεφορμιστικών ηγεσιών: Oι κοινωνικές παροχές - έλεγε η ΓΣEE - «έχουν και παραγωγικό και επενδυτικό χαρακτήρα, γιατί αναβαθμίζουν το σημαντικότερο συντελεστή της παραγωγής, τον παράγοντα EPΓAΣIA, τον παράγοντα ANΘPΩΠO».

συνεχίζεται...
Πηγή: Κόντρα

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Tα σχόλια στο μπλοκ πρέπει να συνοδεύονται από ένα ψευδώνυμο, ενσωματωμένο στην αρχή ή το τέλος του κειμένου, άν δεν υπάρχει εγγραφή στον blogger ή άλλη διαδυκτιακή υπηρεσία (βλέπε όροι σχολιασμού στο πάνω μέρος της σελίδας).
Ανώνυμα και υβριστικά σχόλια μπορούν να διαγράφονται χωρίς άλλη προειδοποίηση.