Πέρα από τον Μαρξ;

Oι πάρα πολλοί που αποπειράθηκαν στον ρου της ιστορίας να πάνε "πέρα από τον Μαρξ" ήταν εξ αρχής καταδικασμένοι στην αποτυχία, διότι ο ίδιος ο Μαρξ είναι εξ αρχής αυτό το "πέρα", είναι η ίδια η σκέψη της ρήξης με την κατεστημένη κατάτμηση των επιστημών (οικονομολογία, πολιτική θεωρία, κοινωνιολογία, κλπ), ή άρνηση υπακοής στην ιδεολογία που ΗΔΗ κουβαλά αυτή η κατάτμηση, και που είναι αστική ιδεολογία.

Όσοι προσπάθησαν λοιπόν να πάνε "πέρα" από τον Μαρξ στην πραγματικότητα δεν έκαναν τίποτε άλλο παρά να πάνω ΠΙΣΩ από τον Μαρξ, γιατί κατέληξαν να υποστασιοποιήσουν την μία ή άλλη εκδοχή επιστήμης που ο ίδιος κατέστρεψε ως αυτόνομη βάση γνώσης (την φιλοσοφία, πχ, και άρα τον ιδεαλισμό, ή την οικονομολογία και άρα τον ντετερμινισμό, ή την κοινωνιολογία και άρα την αστική αντίληψη της "κοινωνίας" ως λειτουργικής ενότητας).

Ο μόνος, κατά την δική μου αντίληψη, που κατόρθωσε να πάει ΠΕΡΑ από τον Μαρξ ήταν αυτός που τον ΥΛΟΠΟΙΗΣΕ, δηλαδή έκανε αυτό που δεν έκανε ο Μαρξ: επανάσταση.

Αυτός ήταν ο Λένιν.

Αλλά ο Λένιν ήταν επίσης ο μόνος (σε αντίθεση με τον Κάουτσκι, ή τον Πουλαντζά, ή τον Νέγκρι) ο οποίος ποτέ δεν ισχυρίστηκε ότι "πάει πέρα από τον Μαρξ". Στην πραγματικότητα, αυτό που διαρκώς επαναλάμβανε ο Λένιν ήταν απλώς ότι "επαναλάμβανε" τον Μαρξ.

Για αυτόν ακριβώς όμως τον λόγο ο Λένιν ήταν ένας πραγματικός διαλεκτικός. Γιατί με όρους διαλεκτικής, η επανάληψη ΕΙΝΑΙ ΑΔΥΝΑΤΗ. Ή, με άλλα λόγια, κάθε απόπειρα επανάληψης είναι μια εκ νέου διάσχιση του διαλεκτικού μονοπατιού. Αποβάλλοντας λοιπόν ο Λένιν το σύνδρομο να "ξεπεράσει" τον Μαρξ, έκανε αυτό που δεν έκανε κανείς άλλος: επανέλαβε τον Μαρξ ως συνώνυμο της ρήξης με όλα τα ρεύματα περιρρέουσας σκέψης, επανέλαβε τον Μαρξ ως συμβάν.

Και στην επανάληψη αυτή, ανακάλυψε φυσικά το νέο, αυτό που ο Μαρξ δεν έφτασε ποτέ να δει: την πραγματικότητα της επανάστασης, την επανάσταση ως πραγματικότητα, ως κάτι πέρα από μια στιγμιαία, παροδική έξαρση.

Στην βάση αυτή, είμαι βέβαιος ότι ΚΑΙ ΝΑ ΗΘΕΛΕ ένα ΚΚ σήμερα να επαναλάβει το Σοβιετικό παρελθόν, όπως κατηγορείται το ΚΚΕ ότι θέλει να κάνει, δεν θα μπορούσε. Περαιτέρω, είμαι βέβαιος ότι η ίδια η πρόθεση επανάληψης του επαναστατικού συμβάντος είναι, όταν οι προϋποθέσεις της διασχίζονται στην πραγματικότητα, απτά, μέσα από όλες τους τις αντιφάσεις και εμπόδια και όχι ΑΦΗΡΗΜΕΝΑ, στο μυαλό μόνο-- η ίδια αυτή λοιπόν πρόθεση επανάληψης είναι ΕΧΕΓΓΥΟ του ότι αυτό που θα παραχθεί είναι το εντελώς ΝΕΟ.

Και αυτό σε δραματική αντίθεση με όσους ευαγγελίζονται και διαφημίζουν διαρκώς την ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ της σκέψης και πρακτικής τους αλλά αποκαλύπτεται πάντα εκ των υστέρων ότι απλώς επαναλαμβάνουν και αναμασούν τις ξεχασμένες ψευδοκαινοτομίες των "ανανεωτών" του Μαρξ στο παρελθόν.

Από σχόλιο στο Lenin reloaded